Gedichten·Poëzie

Ik vlieg

In m’n hoofd vlieg ik
vrolijk en gezwind door de lucht
soepel en behendig
strek ik m’n vleugels uit
en vlieg ik om de obstakels heen.

Maar hier op aarde
verkrampt m’n lichaam.
Ik voer uit wat gevraagd wordt.
Ik zwijg omdat woorden worden genegeerd.
Zelfstandigheid wordt enkel geapprecieerd
als vervelende problemen opgelost moeten worden.

Maar nu sta ik op,
strek ik m’n vleugels uit
en vlieg omhoog.

Nu weet ik
dat vliegen in m’n genen zit.
Zelfstandigheid en vrijheid
heb ik nodig
om gezwind door het leven te gaan.

Eerdere pogingen
om uit te vliegen
strandden telkens opnieuw.

Omdat ik bang was om neer te storten?
Omdat ik bang was voor de weidsheid van de vrijheid?
Omdat ik bang was voor de zwaarte van de zelfstandigheid?

Wie zal het zeggen…

Wellicht was ik me vooral onbewust
van de kracht in mijn eigen vleugels
eeuwig wachtend
op degene die me in de lucht zou duwen
en dus bleef ik
machteloos
aan de grond genageld
toen ik wou uitvliegen.

Maar nu weet ik
dat vliegen in m’n genen zit.
Zelfstandigheid en vrijheid
heb ik nodig
om gezwind door het leven te gaan.

Ik vlieg.

Eindelijk.

Ik vlieg.

Boeken·Non-fictie·Recensie

De bange mens – Daan Heerma van Voss

Met ouder worden laat ik de media en alle nieuwsoverdracht steeds vaker aan mij voorbij gaan. Wat draagt het nog bij aan een zinvol en gelukkig leven? De coronacrisis heeft nog voor dat extra duwtje gezorgd. Maar vanuit het werkvlak ontkom ik toch niet aan de vele alarmerende berichten over mensen die steeds angstiger worden, mensen die crashen, mensen die het leven niet meer aan kunnen. Angst neemt steeds grotere proporties aan. Vanuit dit boek hoop ik dit begrip beter te kunnen doorgronden.

In het boek passeren veel vragen de revue. Hoe heeft men door de geschiedenis heen naar het begrip angst gekeken? Hoe kijkt men er nu naar? Welke termen werden er op gekleefd over de verschillende generaties heen? Wordt een mens vooral gevormd door zijn genen of zijn sociale omstandigheden? En voor mij de meest intrigerende vraag: hoe is het zover kunnen komen?

De auteur wisselt de antwoorden op deze vragen af met zijn eigen levensgeschiedenis met betrekking tot het thema angst. In zijn eigen leven wil hij vooral op zoek gaan naar die ene symbolische gebeurtenis die de reden van zijn angst moet verklaren.

De auteur brengt het verhaal en de vele antwoorden boeiend en vlot. Ik lees hoe de oorlog, de farmaceutische industrie, de opkomst van de psychotherapie en het doemdenken in de jaren 80 een grote invloed hebben op het ontstaan van een ‘angststoornis’ als ziekte.
Maar de auteur bekijkt ook de invloed van de economisering van de maatschappij waardoor àlle verantwoordelijkheid op slagen en succes bij het individu wordt gelegd, waarbij de enige maatstaven individueel succes en status zijn.
Hij haalt ook de narcistische epidemie aan waarbij veel mensen te kampen krijgen met de onoverbrugbare kloof tussen verwachting en realiteit, die leidt tot een grote toename in onmacht, angst en frustratie.

Angst is in essentie het gevoel van gebrek aan controle. Controle over de buitenwereld, de innerlijke wereld, je gedachten en je liefhebbenden. Wij proberen dat te compenseren door verwoed controle te krijgen over onszelf en de buitenwereld.
Maar om onze angsten tegen te gaan moeten we juist afstand doen van de behoefte aan controle en accepteren dat niet altijd alles gaat zoals we het willen, dat we niet alles onder controle hebben.
Die mentale beweging is heel moeilijk voor ons geworden, met als gevolg dat angst van een individuele emotie heeft kunnen uitgroeien tot een sociaal fenomeen.

Het is een boek dat een dubbel gevoel achterlaat. Verrijkend omwille van het overzicht en het inzicht dat het bracht. Maar ook een melancholisch gevoel omdat het te weinig hoop en kracht brengt. Hierbij mis ik een verdieping in het verhaal van de auteur waarbij hij het fenomeen angst in zijn eigen leven probeert aan te pakken. Ik lees in zijn eigen verhaal vooral berusting en weinig momenten tot het aanpakken van het probleem, tenzij de toevlucht tot pillen. Misschien heeft hij zelf wel meer geprobeerd om van zijn angst af te geraken maar dat komt onvoldoende aan bod.

Het boek heeft inderdaad niet het beoogde doel om een oplossing aan te reiken, maar ik had verwacht dat er een grotere integratie zou zijn tussen zijn onderzoek en zijn eigen leven.

Boeken·Non-fictie·Recensie

Verscholen achter mijn lach – Hanna Nissel

De titel spreekt me heel erg aan omdat zoveel mensen heel wat te verbergen hebben achter hun lach. De auteur hoopt met haar levensverhaal anderen te kunnen inspireren. Ze is ervan overtuigd dat iedereen kan veranderen omdat je meer kracht in je hebt dan je denkt. Iedereen is in staat om verandering aan te brengen door liefde, vrijheid en je sterke intuïtie.
Dat klinkt zo inspiratievol, zodat ik het boek heel graag een kans wou geven.

Het boek vertelt het verhaal van Muna, een meisje dat opgroeit in Irak. Wanneer het land geteisterd wordt door oorlog en het gezin steeds vaker in angst moet leven, en ook steeds vaker geconfronteerd wordt met verliezen in de eigen omgeving, besluit het gezin te vluchten naar Nederland.

Muna zit op dat ogenblik volop in de puberteit. Als tiener komt ze met een open vizier naar de toekomst in Nederland aan. Zelf staat ze open voor de nieuwe cultuur. Ze wil deze nieuwe kans met beide handen grijpen. In haar gezin is er echter veel meer behoudens gezindheid voor de eigen cultuur waardoor het steeds vaker botst met Muna. Haar gezin staat wantrouwig, angstig en machteloos tegenover die nieuwe cultuur.

Geleidelijk aan groeit ook in Muna de angst en machteloosheid, vooral voor haar eigen gezin. Angst zal uiteindelijk haar leven beheersen en haar telkens opnieuw achtervolgen. Muna beschikt inderdaad over kracht en doorzettingsvermogen, en vooral de wil om veranderingen in haar leven aan te brengen. Maar angst weet jammer genoeg steeds de bovenhand te houden.

Het boek leest heel vlot en vertelt uitgebreid haar eigen verhaal. De angst staat duidelijk centraal in het boek. Ook al vertoont ze kracht en de wil om het anders aan te pakken, en slaagt ze daar op een bepaalde manier zeker in, toch blijft angst prominent aanwezig.

In deze maatschappij leren we niet hoe we machteloosheid kunnen omzetten in een kracht, en hoe we angst kunnen omzetten in vertrouwen. Kracht heeft Muna wel ontwikkeld, kracht om door te zetten, kracht om nieuwe keuzes te maken.

Het boek had een echte meerwaarde kunnen betekenen voor mij als de auteur had kunnen toevoegen hoe ze angst omzet in vertrouwen, of hoe ze machteloosheid omzet in een kracht. Dit boek vertelt uiteindelijk enkel haar levensverhaal.

Column·Het innerlijke leven·Verhalen

Onzekerheid

Ik ben van nature een rustig persoon.
Om die rust en harmonie te bewaren probeer ik onzekerheden
zoveel als mogelijk uit mijn leven te bannen.
Maar onzekerheden dragen soms ook kansen in zich.
Ze bieden de mogelijkheid tot vernieuwing en verandering.

We moeten niet veranderen om te veranderen, of ons vergalloperen in vernieuwing.
Ook al lijkt dat wel het devies van de huidige tijd.
Maar als je vast zit en de huidige omstandigheden bieden geen uitweg,
beloven geen kans op beterschap, ondanks de vele pogingen van geduld,
dan is het soms toch nodig om in te zetten op vernieuwing.

Het nemen van een risico opent dan deuren naar nieuwe bestemmingen,
die ongetwijfeld leiden tot beterschap.
Het verdragen van onzekerheid is dan een nieuwe eigenschap
die we moeten ontwikkelen, of zelfs omarmen.

Vertrouwen dat het goed komt, zonder krampachtig vast te houden,
maar een rustig loslaten van die angst,
in het rotsvast geloof dat wijsheid voortkomt uit rust,
en niet opgeslagen ligt in het maken van zorgen.

Ik laat de onzekerheid toe
zodat nieuwe mogelijkheden
zich in alle rust kunnen ontwikkelen.